وتار
بەخێڵەكی كردنی تواناكان

ئا/ دڵشاد شەفیق

 

  

ن: نزار عبدالستار

و: دڵشاد شەفیق

ژان پۆل سارتەر لە سەردەمێك لە سەردەمەكان ئەستێرەیەكی هەڵكەوتەی فەرەنسابوو، ئەگەرچی كەسانێكی كەم هەبوون لە بەرهەمەكانی ئەو كەڵە نووسەرە دەگەیشتن، هەر هەمان بۆچوون لەسەر بلیمەتانی وەك ئەلبێرت ئەنشتێن و تۆماس ئەدیسۆن و پاپلۆ نیرۆدا هەبوون و هۆكارەكەشی ئەوە بوو هەمووكۆمەڵگە نرخی ئەو داهێنەرانەیان دەزانی و هاوكات دەزگاكانی دەوڵەت مەقام و پایەیەكی وایان پێدەدان تا خەڵك و دەوروبەر بە گشتی رێزیان لێبگرن.

لە وڵاتانی ئێمەدا خاوەنی هیچ بیروهزرێكی رۆشن و پێگەیشتوو ناتوانێت هەڵكەوێت، مەگەر لە مامەڵەكردن و ئاكارەكانیدا جۆرێك لە كلۆجی خێڵەكیانە بەكار بهێنێت. تەنانەت بۆ گەیشتن بە عەقلیەتی مرۆڤە زیرەكەكان دەبێت لەرێگەی فلانەكەسی نزیكی یان لەرێگەی هۆزو بنەماڵەكەیەوە بناسرێت، تێكڕای دامودەزگاكانی دەوڵەت ناڕواننە تەواوی بەهای ئەو عەقڵە كراوانەی  كە لە نیشتمانەكەدا هەن و گرفتی گەورەش لێرەدا نەبوونی توانای دۆزینەوەی تواناكانە لەلایەن زانكۆو دەزگا فێركاری و پەروەردەییەكانەوە كەدواجار هەر پڕۆسەیەكی زانستی یان كولتووری هیچ بەهاو كاریگەرییەكی نابێت چونكە هزرە فامستەو كراوەكان لە دەوروبەری خۆی كۆناكاتەوە. زۆرجار دەبینین دەزگاكانی دەوڵەت بۆ ئەوەی پڕۆسەیەكی جێبەجێكاری لە هەر بوارێكی ئەدەبی زانستی ئەدەبی و فیكری ئەنجامبدەن پێویستیان بە راوێژكاری زانستی و كولتوری دەبێت، بەڵام بەهۆی نەزانی دەزگاكەوە دەبینین پشت بە كۆمەڵە فەرمانبەر یان كارمەندێك دەبەستێت كە هیچ پێشمەرجییەكی سروشتییان تێدا نییە، جا هەر دەزگایەك ئەگەر ویستی كەسێكی پسپۆر بۆ بوارێك لەبوارەكان تەرخان بكات بێگومان لایەنەكان و خزمخزمێنەو پشك و چەندین مەسەلەی لایەلایی تر خۆ تێ هەڵدەقورتێنن كە لە ئاكامدا كاروانەكە بەلارێدا دەبات و دەبێتە هۆی شكستی پڕۆژەكان و هاوكات دەرگای گەندەڵی و نەگەیشتن و دواكەوتن بەسەر پشتا دەكاتەوە.

غافڵبوونی دەوڵەت لەتوانای عەقڵی هاونیشتمانیانی و تێنەگەیشتنی دەزگا پەروەردەیی و فێركارییەكانمان لە راستی رۆشندیدەیی راستەقسنە سەرچاوەی گەورەی بەفەتارەتچوون و زەرەرمەندییەو هاوكات وەرەمی كوشندەی كارگێڕی دەوڵەتە، كە دەوڵەت زاناكان پەراوێز دەخات و نەزانەكان دەباتە پێشەوە سەریان دەخات ئیتر نسكۆ د‌ووای نسكۆ سەەرهەڵدەدات، گەندەڵی زۆرو ئینجا رووەو هەڵدێربوون بەرەو دواكەوتن و شكستخواردن دێت. 

ئەركی سەرەكی جومگەكانی دەوڵەتە رێگە بە دەزگاكان بدات بەدوای عەقڵی هۆشمەند و زیرەكدا بگەڕێن و لێپێچینەوە لەگەڵ فەرمانبەرە خێڵەكییەكان بكات و لەسەر لاوازی تواناكانیان سزایان بدات و رێگە نەدات بەهۆی ئەو پلەو پۆستانەوە یاری بە چارەنووسی خەڵك و شكۆی رنیشتان بكات، چونكە بەركردنەوەی نەزانەكان و پەراوێزخستنی زاناكان دیارترینی نیشانەكانی تاریكپەرستییەو ئەگەر بڵاوبوەوە ئیتر بیر لە هیچ ئومێدێك مەكەرەوە.

‌ 110 جار بینراوه‌
08/07/2018
Print Friendly and PDF
بابەتەکانی تری نوسەر
Telerik
سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved