»  پەڕەموچ
ئازاد سوبحی .. بونەوەرێك بەقەدەر لەزەتی گومان
شوان ئەحمەد

ساڵیادی مەرگی شاعیرە گەنم ڕەنگە كەركوكیەكەیە، ئەو شاعیرەی ئەوێ ڕۆژێ بە پیتی درشت نووسی:
“لەبەر كورد رێ نییە برۆین
لەبەر كورد رێ هەیە بمرین”.

-1-
شاعیرگەلێكی زۆر هەن خۆشیم بەچارەیان نایەت.. خوا خۆی دەزانێت بەبینینی سەرو فەساڵیان چەندە قەڵس دەبم. بەخوێندنەوەی دەقە مردوەكانیان، چۆن سوڕی خوێنم تێكدەچێت و مەراقێكی قوڵ دامدەگرێت. مەبەستم لەوانە پێڕی درۆزنە شاعیرەكانن، ئەوانەی تەنها ئەوكاتە شاعیرن كە قەڵەم بەدەستەوە دەگرن و دەكەونە لاپەڕە رەشكردنەوە..
دوای ئەوە وەك بونەوەرێكی هارو برسی، شوێن چڵێسیەكانی ژیان دەكەون. دەبن بە راپۆرتنووس، دەبن بە راوچی، دەبن بە پۆلیس و بەبزنسمان و بە هاوڕێ و دۆستی كاربەدەستان و بەچاودێری سیاسی و بەواعیز، شاعیربوون نەبێت.
من زۆرێك لەو درۆزنە شاعیرو شاعیرە لۆتیانە دەناسم. ئەوانەی باسی میهرو وەفاو خۆشەویستی دەكەن، كەچی خۆیان كوانووی بوغزو كانگای پۆخڵی و سەرمەشقی نامەردین. 
باسی منداڵی و پاكبونەوە و مێخەك و كوكوختی و بەرسیلەو پوشكە بەقنە دەكەن، بەڵام لە سیمای كەسیاندا نەك نور و رۆحانیەت، تروسكاییش نابینیت.
ئەم پێڕە لەنێو تێكستەكانیاندا شتێكن و لەدەرەوەڕا شتێكی دی. لە شیعرەكانیاندا جۆرێك دەپەیڤن و لە ژیانی رۆژانەشدا شتێكی دی ئەزمون دەكەن. شاعیرە درۆزنەكان ئەوانەن، لەدەقەكانیاندا حاشا لە حزب و سیاسەت و هەلپەرستی دەكەن و لە واقیعیشدا، شەڕ بۆ ئەندام پەرلەمانی و وەزیری و پلەو پۆستی بەرزو باڵای حكومی دەكەن.
درۆزنە شاعیرەكان بەشیعرەكانیان بێت، قوتی رۆژانەیان لەگەڵ منداڵە برسیەكاندا بەش دەكەن و لەگەڵ بەشمەینەتاندا رۆژدەكەنەوە، وەلێ لەفیستیڤاڵ و لەبۆنە رەسمیەكاندا، هەر ئەوانەن دێن بەقات و بۆینباخ و پێڵاوی لەماعەوە، شیعر بۆ مرۆڤكوژەكان دەخوێننەوەو شیعر سوك و هەرزانفرۆش دەكەن.
بۆ نەكبەتی وڵاتەكەی من پڕپڕە لەو شاعیرە دوو روانە. وڵاتەكەی من هەركوشتەی دەستی سیاسی گەلحۆو بەرپرسی كژۆژەو بازرگان و قاچاخچی چاوچنۆك و بێویژدان نیە، وڵاتەكەی من بەر لەوانە بیماری دەستی ئەوانەیە بەناوی شیعرو شاعیریەوە، هەقیقەتیان ریسواكردو پاكێتییان نایە ژێرپێ.
شاعیرە نامەردو درۆزنەكانی وڵاتی من كە دیوانەكانیان پڕپڕە لەباس و خواسی (ڕۆحی ژن و جوانی ژن و ئازادی ژن و سەنكینی ژن)، رۆژانە وەك جلەكانی بەریان و وەك ئۆتۆمۆبێلەكانی ژێریان، ژن دەگۆڕن. پاشانیش بۆ خۆ نوێكردنەوەو فراوانكردنی زەین و دونیابینیان، سەنگەر دەكوازنەوە.
كە سیاسیەكان و مافیاكانی خوێن، تەماحی شەڕ و ئارەزووی ئاگرخۆشكردنیان دەبێت، ئەوان دێن و بەچامەی درێژو بە پۆستەرە شیعرەوە، زەمینەیان بۆ خۆشدەكەن و كوڕگەلی ئەم هەرێمە تەیاردەكەن بۆ جەنگێكی نوێ. ئەوانەی شاعیربوون تەنها بەنوسینی قەسیدەوە گرێ دەدەن و شاعیریەتیان تا ئەو شوێنە بڕدەكات كە لەنوسینی دەقەكە دەبنەوە، دەبێت وەك خەڵك و خوای ئاسایی چاوەڕوانی هەموو شتێكیان لێبكرێت.
شاعیربوون كە لەگەڵ تەواوكردنی نوسینەوەی قەسیدەدا كۆتایی هات و نەپەڕییەوە بۆ ناو چركە بەچركەی ژیان و ساتەكانی تەمەن، هەمو شتێكی لێ چاوەڕێ بكە جوانی نەبێت. هەموو شتێكی پێ دەبێت راستگۆیی نەبێت، هەمو شتێكێی تێدا دەدۆزینەوە پاكێتی نەبێت.
-2-
بەداخەوە ناوەندی رۆشنبیری كوردی زۆرێك لەو شاعیرانەی تێدایەو ئەو مۆدێلەی تێدا زاڵە، بەڵام لە پەراوێزیشیدا هێشتا خەڵكانێك هەن تەسلیم بەو قەدەرە نەبون و لە خەمی پاراستنی ماكی راستەقینەی شیعر و شاعیربووندان.
(ئازاد سوبحی) یەكێك بوو لەو دەنگانە. ئەو زیاتر لەبیست ساڵە وەك شاعیرێكی پەراوێزنشین، بێدەنگانە سەرقاڵی كاری خۆی بوو. نەماشێنێكی ئیعلامی گەورەی لەپشت بوو، نە هیچ دەستەو تاقمێكیش شاباشی كارەكانیان دەكرد.
وزەو سەلیقەی شیعری خۆی، هەڵوێست و ئەخلاقی بەرزی شاعیرانەی لە ئاست نوسین و ژیان و مرۆڤدا، ئەویان گەیاندە ئەو شوێنەی تەنهاو تەنها نوسەرە راستگۆكان دەیگەنێ.
ساڵی 1994 بۆ یەكەمجار بەشێك لەقەسیدەی (بونەوەرێك بەقەدەر لەزەتی گومان)م خوێندەوە، كە تەواوم كرد بەخۆمم وت (ئا من لەم هەناسە شیعرییە دەگەڕێم). سەروەختێكیش (باخچەكانی باوكم) بەو كوالێتی و بێ نازییەوە بڵاوكرایەوە، دڵنیابووم كە ئێمە لەبەردەم ئەزمونێكی شیعریی تایبەتداین. ئەڵبەتە سیحرو جوانی (سوبحی) شاعیر تەنها هەر دەرگیری دەقە شیعریەكانی نەبوو، بەڵكو هاوكات پەیوەست بوو بەو ئەخلاقی شاعیرانەیەی لەژیانیشدا بەرجەستەی كردبوو.
(سوبحی) درێژكراوەی ئەو دەنگە شیعریانە بوو كەیەك دەموچاویان هەبوو، سەر بەو بنەماڵەیە بوو كەوەك یەك لەناو تێكست و لەواقعی ژیانی رۆژانەیاندا، چیان دەنووسی وەهاش رەفتاریان دەكرد. ئەو لە نمونەی (جان دەمۆ و ماغوت و سوهراب و رامبۆ) بوو.
بەراورد بە هاوتەمەنەكانی خۆی كەمێكی كەمی نوسی، لەو كەمەش هەندێكی بڵاوكردەوە. مەسرەف نەكردنی زۆری وشەو خۆ بەدورگرتنی لەبڵاوكردنەوە، لە تەمبەڵی و دەستە پاچەییەوە نەبوو، ئەوەندەی پەیوەندی بەوەوە هەبوو لەم سەردەمە جەنجاڵ و بێ رۆحەدا كە (هیچ نەزم و عورف و پێودانكێكی) تێدا نەماوە هەندێ شكۆ بۆ وشەو بۆ شیعر بگێڕێتەوە، چونكە ئەو وەكی (عیزەت سرایلیچ)ی شاعیری گەورەی بۆسنە پێیوابوو (ئێمە رۆژگارێك دەگوزەرێنین كەتەواوی شتەكان، هەر لەچەقۆوە تاگژوگیا پیس و ژەهراویبوون).
لەناو ئەو پیسی و ژەهراوی بوونەدا، ئەو رۆژ بەڕۆژ زیاتر پەنای دەگرت و بۆ هەر شوێنێك رێی بكردایە، هەڵدەخلیسكایەوە ناو ناخی خۆی. دەگەڕایەوە ناو ماڵی تەنها و بێدەنكی خۆی. 
(سوبحی) رۆیشت و بۆ یەكجارەكی رۆژژمێری ژیانی پێچرایەوە، بەڵام لەدوای خۆی بۆ نەوەكانی ئێستا و داهاتوو، هەر بەتەنها ڕێچكەیەكی شیعریی تایبەتی جێ نەهێشت و هەر تەنها هونەری شیعرنوسینیان فێرناكات، بەڵكو لەسەروو ئەوانەوە ئەخلاقی شاعیرانەی راستەقینەشیان نیشاندەدات كە عەیامێكە، لە واقعی ئێمەدا لەبەین چوەو لەناو دنیای رۆشنبیری ئێمەدا كاڵبۆتەوە.
(سوبحی) تەنها هەر شاعیرێكی هەست ناسك و مرۆڤێكی جوان و میهرەبان نەبوو، بەڵكو نوسەرێكی بەسەلیقەو وەرگێڕێكی لێهاتووش بوو. وەك چۆن بەكوردی تێكست و نوسینی ئاست بەرزی هەبوو، بە زمانی عەرەبیش بەهەمان شێوە. 
شەوێكیان وتی بابچین بۆ ئاسمان
وتم ئاخر ئێمە باڵمان نیە گوڵەگیان
وتی ئاسمان خۆشە كەسی لێ نیە
هەر خوای لێیە.. خوا گوڵی خۆش ئەوێ. 
ئێستا.. رۆحی تۆ رۆیشت بۆ ئاسمان، بەڵام ئەوەی دەمترسێنێ ئەوەیە دوای ڕۆیشتنت، شاعیرگەلێكی درۆزن بێن و رەگوڕیشەی خۆیان بكێڕنەوە سەر دنیای شیعری تۆو لەسەر میراتی شیعری تۆ خۆیان بژێنن. 
رۆحت شادو ئارام بنوو ئەو ئارامیەی لەم دنیایەدا بەنسیبت نەبوو.
بڕۆ خوات لەگەڵ...

‌ 117 جار بینراوه‌
11/4/2017 9:29:47 AM
Print Friendly and PDF
بابەتی زیاتر ...
هۆشیار مەلا عەبدولڕەحمان
پارێزەر: لوقمان مستەفا ساڵح
راپرسی
کێ بەرپرسە لەم دۆخەی ئێستای کوردستان؟

سەرەکی  |    دەربارە  |    پەیوەندی  |    ئەرشیف
© 2015 HewalNews.com, All Rights Reserved